Grzegorz Kalmus
Autor
European Accessibility Act (EAA) wszedł w życie 28 czerwca 2025 roku i zmienił zasady gry dla wszystkich firm oferujących produkty i usługi cyfrowe w Unii Europejskiej. Obowiązek dostępności cyfrowej dotyczy teraz e-commerce, bankowości, transportu, telekomunikacji i wielu innych sektorów. Firmy, które zignorowały ten termin, narażają się na kary finansowe i postępowania ze strony organów nadzorczych.
W tym artykule wyjaśniamy, czym jest European Accessibility Act, kogo dotyczy, jakie konkretne wymogi stawia przed stronami internetowymi i aplikacjami, oraz jak krok po kroku dostosować swoją cyfrową obecność do nowych przepisów.
Czym jest European Accessibility Act (EAA)?
European Accessibility Act to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 roku w sprawie wymogów dostępności produktów i usług. Jej celem jest ujednolicenie wymogów dostępności w całej Unii Europejskiej, tak by osoby z niepełnosprawnościami mogły w równym stopniu korzystać z usług cyfrowych.
Szacuje się, że w Unii Europejskiej żyje ok. 87 milionów osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Dodatkowe kilkaset milionów Europejczyków ma tymczasowe lub sytuacyjne utrudnienia – złamana ręka, jaskrawe słońce na ekranie, wolne łącze. Dostępność cyfrowa pomaga wszystkim.
EAA zastępuje mozaikę różnych przepisów krajowych jednym spójnym standardem. Dla Polski oznacza to wdrożenie dyrektywy do prawa krajowego – co nastąpiło przez nowelizację ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych oraz nowych przepisów rozszerzających wymogi na sektor prywatny.
Kogo dotyczy EAA – lista sektorów
European Accessibility Act obejmuje szeroki zakres produktów i usług skierowanych do konsumentów (B2C). Oto sektory objęte obowiązkiem:
Usługi cyfrowe i e-commerce
- Sklepy internetowe i platformy e-commerce – strony WWW i aplikacje mobilne do zakupów online
- Serwisy aukcyjne i marketplace’y
- Strony rezerwacyjne (hotele, loty, restauracje)
- Streaming wideo i audio (VoD, serwisy muzyczne)
- Ebooki i elektroniczne publikacje
Bankowość i finanse
- Bankowość elektroniczna (serwisy transakcyjne, aplikacje bankowe)
- Usługi płatnicze (PayPal, Przelewy24, BLIK – interfejsy użytkownika)
- Ubezpieczenia online
- Platformy inwestycyjne
Transport i mobilność
- Strony i aplikacje do zakupu biletów (kolej, autobus, samolot)
- Usługi taxi i ride-sharing
- Systemy informacji pasażerskiej
Telekomunikacja
- Strony operatorów telefonicznych i internetowych
- Serwisy klientów telekomunikacyjnych
Inne usługi cyfrowe
- Urządzenia z ekranami dostępne konsumentom (smartfony, tablety, telewizory – w zakresie interfejsu)
- Terminale płatnicze i bankomaty (jako elementy usługi)
Warto zauważyć, że EAA dotyczy usług oferowanych konsumentom – w relacji B2B wymogi są znacznie łagodniejsze lub w ogóle nie obowiązują.
Termin – 28 czerwca 2025 roku
Termin wdrożenia EAA minął 28 czerwca 2025 roku. Od tego dnia wszystkie nowe produkty i usługi cyfrowe objęte dyrektywą muszą spełniać wymogi dostępności.
Dla produktów i usług, które istniały przed tą datą, prawo przewiduje pewne okresy przejściowe – ale są one ograniczone i stopniowo wygasają. Czasu na dostosowanie jest coraz mniej.
W Polsce przepisy implementujące EAA nakładają na organy nadzorcze obowiązek kontroli i egzekwowania wymogów. Urzędy mają kompetencje do nakładania kar oraz żądania usunięcia naruszeń w określonym terminie.
WCAG 2.1 AA – techniczny standard dostępności
European Accessibility Act nie definiuje szczegółowo, jak technicznie ma wyglądać dostępna strona. Wskazuje natomiast na normy zharmonizowane – w praktyce oznacza to standard WCAG 2.1 na poziomie AA (Web Content Accessibility Guidelines).
WCAG opiera się na czterech filarach:
1. Postrzegalność (Perceivable)
Wszystkie treści i elementy interfejsu muszą być dostępne dla zmysłów użytkownika:
- Alternatywy tekstowe dla treści nieotekstowych (alt text dla obrazów)
- Napisy lub transkrypcje dla materiałów audio i wideo
- Treść adaptowalna – możliwa do prezentacji na różne sposoby bez utraty informacji
- Odpowiedni kontrast kolorów (minimum 4,5:1 dla tekstu normalnego, 3:1 dla dużego tekstu)
2. Funkcjonalność (Operable)
Interfejs i nawigacja muszą być możliwe do obsługi:
- Wszystkie funkcje dostępne z klawiatury (bez konieczności użycia myszy)
- Wystarczający czas na zapoznanie się z treścią i interakcję
- Brak treści, które mogą wywołać ataki epilepsji (nie więcej niż 3 błyski na sekundę)
- Możliwość nawigacji i lokalizowania się na stronie
3. Zrozumiałość (Understandable)
Informacje i obsługa interfejsu muszą być zrozumiałe:
- Czytelny i zrozumiały tekst
- Przewidywalne zachowanie stron
- Pomoc przy wypełnianiu formularzy i zapobieganie błędom
4. Solidność (Robust)
Treść musi być wystarczająco solidna, by mogła być interpretowana przez różne technologie asystujące:
- Poprawny kod HTML/CSS
- Kompatybilność z czytnikami ekranu (NVDA, JAWS, VoiceOver)
- Właściwe atrybuty ARIA
Co sprawdzić na swojej stronie – praktyczna lista
Zanim zlecisz profesjonalny audyt dostępności, możesz samodzielnie sprawdzić kilka kluczowych elementów:
Formularze i interakcje
- Czy wszystkie pola formularzy mają widoczne etykiety (label)?
- Czy komunikaty o błędach są zrozumiałe i informują, co poprawić?
- Czy formularz można wypełnić korzystając tylko z klawiatury (Tab, Enter, Spacja)?
- Czy wymagane pola są oznaczone nie tylko kolorem (dla osób z daltonizmem)?
Nawigacja i struktura
- Czy strona ma logiczną hierarchię nagłówków (H1, H2, H3)?
- Czy menu nawigacyjne działa bez myszy?
- Czy widoczny jest fokus klawiatury (podświetlenie aktywnego elementu)?
- Czy na stronie jest link „przejdź do treści” (skip navigation)?
Obrazy i multimedia
- Czy wszystkie obrazy mają atrybuty alt z opisem treści (lub alt=”” dla obrazów dekoracyjnych)?
- Czy filmy mają napisy lub transkrypcje?
- Czy animacje można zatrzymać lub wyłączyć?
Kontrast i czytelność
- Czy kontrast tekstu do tła wynosi co najmniej 4,5:1?
- Czy tekst można powiększyć do 200% bez utraty funkcjonalności?
- Czy strona wyświetla się poprawnie bez stylów CSS?
Narzędzia do audytu dostępności
Istnieje wiele bezpłatnych narzędzi, które pomogą zidentyfikować problemy z dostępnością:
Automatyczne narzędzia online
- WAVE (wave.webaim.org) – rozszerzenie przeglądarki i wersja online, wizualizuje błędy dostępności bezpośrednio na stronie
- axe DevTools – rozszerzenie do Chrome i Firefox, popularne wśród deweloperów
- Lighthouse – wbudowany w Chrome DevTools, audyt dostępności w sekcji „Accessibility”
- SiteImprove Accessibility Checker – rozszerzenie do przeglądarek
Ważne ograniczenie automatycznych narzędzi
Automatyczne narzędzia wykrywają ok. 30-40% problemów z dostępnością. Reszta wymaga ręcznego testowania – w tym testów z osobami z niepełnosprawnościami i testów z czytnikami ekranu. Dla pełnej zgodności z EAA konieczny jest profesjonalny audyt.
Wyłączenie dla mikroprzedsiębiorców
EAA przewiduje ważny wyjątek – mikroprzedsiębiorstwa są zwolnione z wymogów dyrektywy.
Mikroprzedsiębiorca to firma zatrudniająca mniej niż 10 pracowników i osiągająca obroty lub sumę bilansową nieprzekraczającą 2 mln euro rocznie (definicja zgodna z zaleceniem Komisji Europejskiej 2003/361/WE).
Wyłączenie oznacza, że mikroprzedsiębiorstwo nie podlega obowiązkom i nie może być ukarane za niespełnienie wymogów EAA. Jednak nawet jeśli formalnie nie musisz – dostępność cyfrowa przekłada się na lepsze UX, wyższy kontrast czytelny na słońcu, formularze przyjazne dla starszych użytkowników. To inwestycja, która zwraca się w każdej wielkości firmie.
Małe przedsiębiorstwa (10-49 pracowników, obrót do 10 mln euro) NIE są wyłączone – mają identyczne obowiązki jak duże korporacje.
Kary za niespełnienie wymogów EAA
Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia „skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających” sankcji. Polska ustawa implementująca EAA przewiduje:
- Nakazy usunięcia naruszeń w określonym terminie
- Kary pieniężne nakładane przez właściwe organy nadzorcze
- Możliwość składania skarg przez organizacje reprezentujące osoby z niepełnosprawnościami
- Informacje o naruszeniach przekazywane do Komisji Europejskiej
Szczegółowe wysokości kar zależą od przepisów krajowych. Organy nadzorcze mają też kompetencje do wydawania nakazów zaprzestania oferowania niedostępnych usług – co w praktyce może oznaczać obowiązek czasowego zawieszenia działalności e-commerce do czasu dostosowania.
Plan działania – jak dostosować stronę krok po kroku
Jeśli jeszcze nie podjąłeś działań związanych z EAA, czas zacząć. Oto realistyczny plan:
Krok 1 – Audyt wstępny (1-2 tygodnie)
- Uruchom automatyczny audyt za pomocą WAVE lub axe
- Sprawdź raport Lighthouse w Chrome
- Wykonaj ręczny test nawigacji klawiaturą
- Sprawdź kontrast kolorów kluczowych elementów
Krok 2 – Profesjonalny audyt (2-4 tygodnie)
- Zamów audyt WCAG 2.1 AA u specjalisty dostępności
- Uzyskaj szczegółowy raport z listą naruszeń i rekomendacjami
- Priorytetyzuj naprawy według wagi naruszeń
Krok 3 – Implementacja poprawek (4-12 tygodni, zależnie od skali)
- Napraw krytyczne błędy jako pierwsze (nawigacja klawiaturą, alt texty, kontrast)
- Przebuduj lub zaktualizuj formularze
- Dodaj opisy ARIA tam, gdzie HTML jest niewystarczający
- Przetestuj z czytnikami ekranu
Krok 4 – Deklaracja dostępności
- Przygotuj i opublikuj deklarację dostępności na stronie
- Wskaż mechanizm zgłaszania problemów przez użytkowników
- Wyznacz osobę odpowiedzialną za dostępność
Krok 5 – Utrzymanie (ciągłe)
- Testuj dostępność przy każdej większej aktualizacji strony
- Zbieraj i reaguj na zgłoszenia od użytkowników
- Śledź zmiany w standardach WCAG (w 2025 opublikowano WCAG 2.2, 3.0 jest w przygotowaniu)
Dostępność cyfrowa a tworzenie nowych stron
Najłatwiej zadbać o dostępność cyfrową na etapie projektowania – znacznie trudniej i drożej jest retrofitować istniejące strony. Jeśli planujesz nową stronę internetową lub sklep, dostępność powinna być wbudowana od początku.
W Studio Kalmus projektujemy strony internetowe z uwzględnieniem wymogów dostępności – prawidłowa hierarchia nagłówków, semantyczny HTML, dostępne formularze i właściwy kontrast to elementy naszego standardowego procesu. Przy projektowaniu stron od podstaw compliance z EAA jest znacznie prostszy do osiągnięcia niż późniejsze dostosowanie.
Jeśli Twoja obecna strona wymaga audytu dostępności lub chcesz zbudować nową – napisz do nas. Pomożemy ocenić stan dostępności i zaplanować niezbędne działania.
Zasoby i regulacje – gdzie szukać informacji
Dostępność cyfrowa to obszar ciągłych zmian. Warto śledzić aktualne wytyczne:
- Komisja Europejska – strona EAA – oficjalne informacje o dyrektywie i jej implementacji
- W3C WAI – wytyczne WCAG – pełna dokumentacja standardu technicznego
- Gov.pl – dostępność cyfrowa – polskie przepisy i zasoby
Podsumowanie – European Accessibility Act i Twoja firma
European Accessibility Act to nie chwilowy trend – to trwała zmiana prawa, która definiuje nowe minimalne standardy dla cyfrowych usług w Europie. Od 28 czerwca 2025 roku firmy niespełniające wymogów narażają się na konsekwencje prawne.
Kluczowe wnioski:
- EAA dotyczy wszystkich firm B2C oferujących usługi cyfrowe – e-commerce, bankowość, transport, telekomunikację
- Technicznym standardem jest WCAG 2.1 poziom AA
- Termin wdrożenia minął 28 czerwca 2025 – czas na działanie jest teraz
- Mikroprzedsiębiorcy (poniżej 10 pracowników i 2 mln euro obrotu) są wyłączeni z wymogów
- Małe i średnie firmy NIE są wyłączone i mają pełne obowiązki
- Dostępność budowana od podstaw jest tańsza niż późniejsze dostosowanie
Nie czekaj na kontrolę – zacznij od audytu automatycznego już dziś. A jeśli potrzebujesz pomocy przy projekcie strony lub sklepu zgodnego z wymogami EAA, skontaktuj się z nami.
